NGƯỜI NÔNG DÂN VIỆT NAM NHIỀU KHI VÔ LÝ LẮM

NGƯỜI NÔNG DÂN VIỆT NAM NHIỀU KHI VÔ LÝ LẮM.

Do ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi, giá thịt lợn (heo) ở Việt Nam đang tăng với tốc độ phi mã. Giá thịt lợn hơi hiện đạt mốc 80k/kg ở điểm thu mua, và thịt lợn nạc ở các chợ dân sinh trên thành phố còn cao khủng khiếp. Ghi nhận ngày 17/11, giá thịt lợn ở các chợ Hà Nội là 180k/kg, và tại nhiều chợ dân sinh trên địa bàn TP HCM, giá thịt lợn đã được đẩy lên gần 200k/kg. Đây là mức giá cao nhất nhiều năm qua. Nhiều tiểu thương dự báo đến Tết có thể sẽ tăng hơn nữa do cầu vượt quá cung. Nhiều hộ nuôi lợn nắm bắt được tình hình này nên đã đưa đẩy “ém hàng”, “làm giá” dẫn đến cơn sốt “thịt lợn” ngày một cao.

Viết tới đây tôi chợt nhớ quãng thời gian 3 năm trước, khi mà cả Việt Nam lao đao với “chiến dịch giải cứu lợn”. Nguyên nhân đơn giản bởi cung vượt quá cầu, lợn thừa mứa do có quá nhiều người nuôi, và người nông dân Việt Nam đổ tại: Thương lái Trung Quốc hãm hại. Tất cả do Tầu cộng âm mưu hại dân Việt.

Vậy sự thật Tầu cộng có hại nông dân Việt Nam, hay nguyên nhân sâu xa ở đây là gì?

Bài toán “cung – cầu” hay điệp khúc “được mùa rớt giá” có lẽ là lời than vãn thường nghe nhất của nông dân Việt. Gần đến cuối năm, chúng ta thường ngồi lại với nhau liệt kê xem năm qua có bao nhiêu đợt nông sản rớt giá, các chiến dịch giải cứu nông sản ra sao. Tuy nhiên, mỗi lần nông sản được giá, người nông dân Việt Nam chả thấy nói gì, và cộng đồng mạng chả ai lên tiếng. Và bất chấp nhu cầu từ thị trường, “Người Nông Dân” vẫn “ém hàng” khi lựa thương lái để làm giá tối đa, thu lợi.

Và khi mất giá, Tầu cộng sẽ đóng vai phản diện bị đổ lỗi và người tiêu dùng Việt Nam trở thành người anh hùng đi giải cứu. Một chuyện “giải cứu” diễn ra một vài lần thì đó là thiên ý, là không may. Nhưng nếu nó xảy ra nhiều lần, lặp lại, và trên quy mô lớn, thì đó là vấn đề của tư duy hệ thống.

Và theo tôi, đó chính là cái tư duy: Làm ăn không chịu tìm hiểu và suy nghĩ tham lợi. Tôi không nói tất cả, nhưng phần nhiều nông dân là như thế. Khi mất giá thì nông dân sẽ than khóc, khi được giá thì họ im lặng để tăng giá

Rất nhiều công ty nông sản Việt Nam, để tránh cho hàng Việt Nam phụ thuộc nhiều vào thị trường nước ngoài (thương lái TQ) đã đưa ra nhiều đề nghị hợp tác. Ví như hỗ trợ vốn vay ưu đãi và kỹ thuật kèm theo lời hứa bao tiêu sản phẩm. Chỉ là, sau khi hợp tác rồi nó xảy ra rất nhiều câu chuyện hài hước. Khi đó người ta đổ tội cho Tầu cộng, cho Khuyến nông, cho Công ty nông sản Việt và dĩ nhiên là do cả Bộ Nông nghiệp.

Mấy năm nay, tôi mua vải, mua dưa hấu ủng hộ bà con trồng vải trồng dưa, ăn thịt lợn ủng hộ bà con chăn nuôi … nhiều rồi. Nhưng mùa vải năm nay, vải bán với giá cắt cổ vì thị trường Trung Quốc thông thoáng. Thịt lợn còn bán với giá cắt yết hầu vì nạn dịch tả châu Phi. Đó còn chưa kể đến chuyện người dân ta vì tham lợi mà trở mặt bán cho thương lái Trung Quốc với giá cao. Khi gian dối trong sản xuất, thương lái Trung Quốc không mua nữa lại quay sang chửi: Tàu Khựa bày kế hại “Người Nông Dân”, cuối cùng xuất hiện bao nhiêu cái chiến dịch NHÂN ĐẠO VÔ NGHĨA của mấy kẻ mua danh chuộc tiếng.

Không có ai hại “Người Nông Dân” cả, chỉ là người nông dân Việt Nam vì tham lợi mà đôi lúc tự mình hại mình thôi.

Cuối năm ngoái, tôi xem cái video người dân Thái Hòa – Nghệ An quyết tâm đổ sữa (chứ không bán) để phản đối công ty sữa VinaMilk. Họ cho rằng VinaMilk đang ép giá người nông dân nuôi bò sữa khi giảm từ giá thu mua 14.000đ/lít xuống 8.000đ/lít. Cho đây là nguyên nhân đẩy mình vào cảnh khốn đốn, họ đổ sữa để mong dư luận lên tiếng về hành động được cho là không có tình người của VinaMilk.

Và đúng là dư luận lên tiếng thật. Năm ngoái, video người nông dân nuôi bò sữa kiên quyết “Đổ sữa chứ không bán rẻ” trên Sông Lam Plus, đạt được 60k like và 25k share, chưa kể các page khác reup.

Tôi nghĩ đơn giản, sữa của người ta, thích làm gì thì làm, nhưng không hiểu sao có những người hoan hô, ủng hộ hành động đổ sữa chứ ko bán rẻ như này. THUẬN MUA VỪA BÁN luôn là quy tắc tối cơ bản của kinh doanh. Có rất rất nhiều người cùng lên án hành vi ép giá trục lợi của công ty sữa Vinamilk, cá biệt có nhiều người dùng ngôn từ phản cảm.

Tôi chỉ muốn hỏi các bạn: Công ty sữa VinaMilk có đến từng hộ dân Thái Hòa ở Nghệ An thuyết phục họ nuôi bò sữa và hứa sẽ thu mua với giá 14.000đ/lít không? Không hề có nhé. Cũng chẳng có một thỏa thuận nào như thế cả, đơn giản chỉ là người dân thấy nuôi bò lấy sữa sẽ thu được lợi nhuận lớn từ một số trường hợp đã thành công trước đó với chính mô hình này.

Tại sao lại bắt một công ty khác phải mua sản phẩm của mình với giá thế này thế kia khi trước đó cả hai không hề có thỏa thuận nào? Tôi dám cá rằng, thậm chí khi công ty sữa VinaMilk có hứa bao tiêu sản phẩm với giá 14.000đ/lít sữa, nhưng một khi có công ty khác nhảy vào mua với giá 20.000đ/lít sữa, họ sẽ bán cho đối tác mới ngay. Người Nông Dân ở Việt Nam khôn lắm, đã có rất nhiều công ty nông sản Việt Nam đã nếm trái đắng khi chấp nhận bao tiêu sản phẩm và tin lời hứa của “Người Nông Dân.”

Quay trở lại với câu chuyện, ví dụ như tôi là công ty sữa VinaMilk, mỗi ngày dây chuyền của cty chỉ sản xuất được 1 triệu lít sữa (kho chứa đã chật kín) trong khi nguồn cung của thị trường là quá nhiều. Vậy phải giải quyết làm sao?

Dĩ nhiên, thuận mua vừa bán luôn là quy tắc tối cơ bản. Khi hai bên không có cam kết, anh thích thì anh bán, không thì thôi. Thuận giá thì tôi mua, không thì thôi, chả ai ép ai cả.

Lấy một ví dụ khác cho các bạn dễ hiểu, vào năm ngoái (mà hầu như mùa tết năm nào cũng thế), có một video: Chặt quất chặt đào chứ không bán rẻ 150k/cây là để cho nhân dân hiểu hơn nỗi khổ tâm của người bán. Nói nghe buồn cười không chịu được. Vậy người bán có hiểu nỗi khổ của người mua không?

CUNG – CẦU, giá cả chính là cán cân của thị trường, người người bán quất rồi kêu nhân dân ra ủng hộ, mua trước 30 bla blo gì đó mới là chính đạo… Ngày ấy tôi chỉ có thể nói một câu: NHẢM NHÍ.

Ví dụ minh họa thôi nhé, 1 cây quất đẹp mua tại vườn 300k, chi phí vận chuyển 50k, kho bãi công sức các thứ nữa, vậy bán 500k là cái giá hợp lý. Thế đếch nào mấy ngày trước, khi tôi (đại diện người mua quất) hỏi thử thì giá quất toàn 1-2 triệu/cây. Thấy mắc thì không mua thôi. Ngay từ đầu các bạn đưa ra giá hợp lý, vậy thì sẽ không có cái chuyện đến chiều 30 Ế quất.

Người ta có câu: Thịt muỗi cũng là thịt, vậy 150k ko phải là tiền à. Mình có thêm chút đỉnh trang trải chi phí cho gia đình, người ta có cây quất để trang hoàng gia đình mấy ngày tết – chuyện 2 bên cùng có lợi thì ko làm, lại chọn cách ngốc nghếch này. Ví dụ như khi ức chế lên do cảm thấy công sức đổ sông đổ bể, nhiều người cực đoan đến nỗi chặt quất, đổ sữa chứ không bán rẻ. Tất nhiên tôi hiểu tâm lý của mấy người bán, nhưng rõ ràng đó là kiểu suy nghĩ của những người ích kỷ.

Bạn mình bán quất, em mình bán hoa, mình mà có tiền thì sẽ mua ủng hộ – nhưng chỉ mua cho bạn – cho em mình mà thôi, đó là vấn đề tình cảm chứ ko phải quan điểm của người mua với thị trường. Và nhất là, mua của người quen thì giá cả sẽ rất phải chăng, hoặc bị chặt chém rất hăng.

Đôi lời nhắn nhủ đến ace bạn bè như vầy thôi. Kinh doanh, cần tạo sự khác biệt, đừng có tham cái lợi trước mắt mà thất bại cả một ván bài.

Hy vọng “người nông dân Việt Nam” chịu đổi mới tư duy. Chúng ta đôi lúc sẽ thua ở một vài trận đánh, nhưng thắng lớn ở toàn chiến dịch.

————————–
(C) Le Viet – VPC Group